Έκπληκτες είναι η SOS MEDITERRANEE και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα / Médecins Sans Frontières (MSF) με την ανακοίνωση της Λιμενικής Αρχής του Παναμά ότι αναγκάστηκε να ανακαλέσει τη νηολόγηση του πλοίου έρευνας και διάσωσης Aquarius, έπειτα από απροκάλυπτες οικονομικές και πολιτικές πιέσεις από την ιταλική κυβέρνηση.

Με αυτόν τον τρόπο καταδικάζονται εκατοντάδες άντρες, γυναίκες και παιδιά που αναζητούν απεγνωσμένα την ασφάλεια να πεθάνουν στη θάλασσα, ενώ δέχεται σημαντικό πλήγμα η ανθρωπιστική αποστολή του Aquarius, του μόνου μη κυβερνητικού σκάφους έρευνας και διάσωσης που έχει απομείνει στην κεντρική Μεσόγειο.

Οι δύο οργανώσεις ζητούν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επιτρέψουν στο Aquarius να συνεχίσει την αποστολή του, είτε διαβεβαιώνοντας τις αρχές του Παναμά ότι οι απειλές της ιταλικής κυβέρνησης είναι αβάσιμες, είτε χορηγώντας αμέσως μια νέα σημαία με την οποία θα μπορέσει το σκάφος να συνεχίσει την αποστολή του.

Το Σάββατο 22 Σεπτεμβρίου, η ομάδα του Aquarius έλαβε επίσημη ενημέρωση από τις αρχές του Παναμά που ανέφερε ότι οι ιταλικές αρχές είχαν προτρέψει τη Λιμενική Αρχή του Παναμά να πάρει «άμεσα μέτρα» κατά του Aquarius. Σύμφωνα με το μήνυμα της Λιμενικής Αρχής του Παναμά, «δυστυχώς επιβάλλεται να διαγραφεί [το Aquarius] από το νηολόγιό μας, επειδή συνεπάγεται πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση του Παναμά και για τον στόλο του Παναμά που εισέρχεται σε ευρωπαϊκά λιμάνια». Όλα αυτά παρά το γεγονός ότι το Aquarius πληροί όλα τα θαλάσσια πρότυπα και συμμορφώνεται πλήρως με τις αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές που απαιτεί η σημαία του Παναμά.

Η SOS MEDITERRANEE και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καταδικάζουν κατηγορηματικά την ενέργεια αυτή ως άλλη μία απόδειξη του σημείου στο οποίο προτίθεται να φτάσει η ιταλική κυβέρνηση, γνωρίζοντας ότι η μόνη συνέπεια θα είναι να συνεχίσουν να πεθαίνουν άνθρωποι στη θάλασσα και να μην υπάρχουν μάρτυρες για να μετρήσουν τους νεκρούς.

«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν ηθικούς ενδοιασμούς να εφαρμόζουν όλο και πιο καταστροφικές τακτικές που εξυπηρετούν τα πολιτικά τους συμφέροντα με κόστος ανθρώπινες ζωές» λέει η Κάρλιν Κλάιερ, Επικεφαλής Επείγουσας Παρέμβασης των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. «Τα τελευταία δύο χρόνια, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν ότι δεν θα πρέπει να πεθαίνουν άνθρωποι στη θάλασσα, ωστόσο την ίδια στιγμή εφαρμόζουν επικίνδυνες και αστήρικτες πολιτικές που έχουν οξύνει την ανθρωπιστική κρίση στην κεντρική Μεσόγειο και τη Λιβύη σε πρωτοφανή βαθμό. Η τραγωδία αυτή πρέπει να σταματήσει. Αυτό όμως μπορεί να συμβεί μόνο εάν οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτρέψουν στο Aquarius και τα άλλα σκάφη έρευνας και διάσωσης να συνεχίσουν να παρέχουν σωτήρια βοήθεια και να καταγράφουν τα συμβάντα».

Από τις αρχές του έτους, περισσότεροι από 1.250 άνθρωποι έχουν πνιγεί επιχειρώντας να διασχίσουν την κεντρική Μεσόγειο. Οι πιθανότητες να πνιγεί κάποιος είναι τριπλάσιες συγκριτικά με όσους έκαναν το ίδιο ταξίδι το 2015. Ο πραγματικός αριθμός των θανάτων πιθανότατα είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς δεν γίνονται αντιληπτοί ή δεν καταγράφονται όλοι οι πνιγμοί από τις αρχές ή τις υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το ναυάγιο στις αρχές Σεπτεμβρίου, όπου εκτιμάται ότι πνίγηκαν τουλάχιστον 100 άνθρωποι.

Παράλληλα, η λιβυκή ακτοφυλακή, που υποστηρίζεται από την Ευρώπη, συνεχίζει να πραγματοποιεί όλο και περισσότερες αναχαιτίσεις στα διεθνή ύδατα μεταξύ Ιταλίας, Μάλτας και Λιβύης, ενώ στερεί από τους διασωθέντες το δικαίωμά τους να αποβιβαστούν σε ασφαλές μέρος όπως επιβάλλει το διεθνές ναυτικό και προσφυγικό δίκαιο. Αντιθέτως, αυτοί οι ευάλωτοι άνθρωποι επιστρέφονται σε κέντρα κράτησης της Λιβύης με άθλιες συνθήκες, πολλά από τα οποία πλήττονται τώρα από τις σφοδρές μάχες στις ζώνες συγκρούσεων της Τρίπολης.

«Πέντε χρόνια μετά την τραγωδία της Λαμπεντούζα, όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες είπαν «ποτέ ξανά» και η Ιταλία ξεκίνησε την πρώτη της επιχείρηση έρευνας και διάσωσης μεγάλης κλίμακας, οι άνθρωποι εξακολουθούν να διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να διαφύγουν από τη Λιβύη, ενώ οι θάνατοι στην κεντρική Μεσόγειο έχουν εκτοξευτεί στα ύψη» λέει η Σοφί Μπο, Αντιπρόεδρος Διεθνούς Δικτύου της SOS MEDITERRANEE. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαρνηθεί τις θεμελιώδεις αξίες της».

Η ενημέρωση από τη Λιμενική Αρχή του Παναμά έφτασε στο Aquarius τη στιγμή που η ομάδα βρισκόταν σε επιχείρηση έρευνας και διάσωσης στην κεντρική Μεσόγειο. Τις τρεις τελευταίες μέρες, το Aquariusβοήθησε δύο βάρκες που κινδύνευαν, και τώρα επιβαίνουν σε αυτό 58 διασωθέντες, πολλοί από τους οποίους είναι σε κακή ψυχολογική κατάσταση και εξουθενωμένοι από την περιπέτειά τους στη θάλασσα και τις εμπειρίες τους στη Λιβύη και οι οποίοι πρέπει να αποβιβαστούν επειγόντως σε ασφαλές μέρος σύμφωνα με το διεθνές ναυτικό δίκαιο. Τόσο στη διάρκεια αυτής της επιχείρησης διάσωσης όσο και σε όλες τις προηγούμενες, το Aquarius τηρεί πλήρη διαφάνεια, επιχειρεί εκτελώντας τις εντολές όλων των κέντρων θαλάσσιου συντονισμού και ακολουθεί τις διεθνείς ναυτικές συμβάσεις.

Η SOS MEDITERRANEE και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα ζητούν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επιτρέψουν στο Aquarius να συνεχίσει την αποστολή διάσωσής του διαβεβαιώνοντας τις αρχές του Παναμά ότι οι απειλές της ιταλικής κυβέρνησης είναι αβάσιμες ή χορηγώντας αμέσως μια νέα σημαία με την οποία θα μπορέσει το σκάφος να συνεχίσει την αποστολή του.