*του Νίκου Γιαννή

Η Διεθνής Ομοσπονδία Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου (ΔΟΕΣ) αποφάσισε τον Μάρτιο 2018 να δώσει χρόνο στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, ώστε μέχρι τότε να έκανε τις αλλαγές που θα υλοποιούσαν το σχέδιο ανάκαμψης και εκσυγχρονισμού του.

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός απέτυχε να υλοποιήσει ένα τέτοιο σχέδιο, που είχε τεθεί ως στόχος εδώ και έξι χρόνια, λόγω των πολύχρονων δικαστικών εκκρεμοτήτων και της εμπλοκής προηγούμενων διοικήσεων και μελών του σε ζητήματα κακοδιαχείρισης.

Η καλή έρευνα – άρθρο του Τάσου Τέλλογλου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον (βλ. σύνδεσμο στο τέλος του παρόντος). Όχι βεβαίως για σκανδαλοθηρικούς λόγους. Ούτε την παραθέτω κυρίως προς ενημέρωση για τα τεκταινόμενα στον ΕΣ. Ακόμη και η αποβολή δεν είναι καινοφανής, γενικώς και για την Ελλάδα ειδικότερα. Έχουν προηγηθεί οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και πιθανόν κι άλλοι. Αξίζει να διαβαστεί και καθένας/καθεμία που ενδιαφέρεται για τον χώρο των ΟΚΠ (Οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών) ας βγάλει τα συμπεράσματα του.

Εκθέτω εδώ, κατ’ ανάγκην επιγραμματικά, κάποια δικά μου.
1. Το μέγεθος έχει σημασία. Μια οργάνωση που εξελλίσσεται σε πολύ μεγάλη είναι αναπόφευκτα εκτεθειμένη σε αύξηση των διοικητικών εξόδων, δημιουργία όρων νέου είδους εξουσίας με τα συμπαρομαρτούντα κάθε εξουσίας, κακοδιαχείριση κλπ. Όχι στις αμέτρητες μικρές ΟΚΠ προτού δοκιμασθούν για ένα διάστημα, όχι άνευ περισυλλογής και αυξημένων εγγυήσεων και στις πολύ μεγάλες.
2. Ελαχιστοποίηση της κρατικής παρουσίας στη ζωή των ΟΚΠ. Τι σόι μη κρατική οργάνωση είναι μια που η διοίκηση της ορίζεται (και) από το κράτος καθώς αυτό χρηματοδοτώντας την τακτικά και παχυλά επιβάλλει τους όρους του;
3. Η διατήρηση των θέσεων εργασίας, που αποτελεί προτεραιότητα της κρατικής – κομματικής – πελατειακής μέριμνας -που και σ’ αυτό ακόμη μπορεί άλλοι να διαφωνούμε και άλλοι να συμφωνούμε στο πολιτικό επίπεδο- δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτελεί λόγο ύπαρξης ή λόγο διατήρησης του μεγέθους μιας ΟΚΠ.
4. Συνεχίζει να μην υπάρχει ειδικό θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία διεθνών ΟΚΠ στην Ελλάδα. Δεν υπάρχει γενικώς ή είναι αδύναμο το θεσμικό πλαίσιο για τις ΟΚΠ στην Ελλάδα. Βεβαίως κάποιες λύσεις βρίσκονται, αλλά θέμα συνεκτικής κανονιστικής, στρατηγικής και πολιτικής μεταχείρισης από πλευράς ελληνικής πολιτείας υπάρχει.
5. Μια ΟΚΠ καλό είναι να διακρίνεται από δημοκρατικές λειτουργίες. Αυτό δεν αποτελεί όμως αυτοσκοπό, όπως υποχρεωτικά συμβαίνει με τους θεσμούς της επίσημης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Οι σκοποί της ΟΚΠ περιγράφονται στο καταστατικό της, η αποτελεσματικότητα ως προς την επίτευξη τους μετράει και οι δότες χρημάτων οφείλουν να ελέγχουν την κατά προρισμό χρήση τους. Τη χρηστή και χρήσιμη διοίκηση κρίνουν τα μέλη της. Παράνομες πράξεις ελέγχονται ποινικώς. Τα μέλη σε μια ΟΚΠ πρέπει να διατηρούν έναν βαθμό ενεργού συμμμετοχής, δεν αρκεί να πληρώνουν την οικονομική συνδρομή τους και να στοιχίζονται ενώ είναι ανενεργοί ως προς την εθελοντιική συνεισφορά πίσω από συμφέροντα, ομάδες και πρόσωπα επιρροής εμφανιζόμενα μόνο σε συνελεύσεις και εκλογές.
6. Ειδικώς οι μεγάλες ΟΚΠ πρέπει να τηρούν κανόνες αυτοδέσμευσης, π.χ. ανάρτηση στον ιστότοπο αναλυτικών εσόδων εξόδων, τα μέλη του ΔΣ δεν διατηρούν σχέση οικονομικής εξάρτησης με την ΟΚΠ -οποιαδήποτε, έμμισθη, άμεση ή έμμεση, προμηθευτές κλπ.
7. Φυσικά η διεθνής έκθεση της Ελλάδας λόγω του ΕΕΣ είναι δυσάρεστη, όχι όμως ανεπανόρθωττη ή ελληνική μοναδικότητα και πάντως έχει προηγηθεί η -απολύτως δυσανάλογη- κολοσσιαία ελληνική έκθεση ανά τον κόσμο εξαιτίας των τεραστίων ευθυνών και της διαφθοράς των φορέων άσκησης πολιτικής εξουσίας και ιδιωτικών και συντεχνιακών συμφερόντων επί δεκαετίες.
8. Μείζονες εκτροπές όπως αυτή, πληγώνουν το εθελοντικό κίνημα και το εθελοντικό φρόνημα των πολιτών, τροφοδοτώντας τους πολέμιους της κοινωνίας πολιτών, οι οποίοι δεν αναγνωρίζουν στην ανθρώπινη συμπεριφορά άλλα κίνητρα από το προσωπικό κέρδος με τρόπο μάλιστα καθολικό και κατηγορηματικό και κατά συνέπεια δεν αναγνωρίζουν άλλα πολιτικά υποκείμενα και φορείς «προσφοράς» προς το σύνολο από τα κόμματα και τους κάθε είδους αιρετούς, το μονοπώλιο των οποίων αμφισβητούν και δικαίως και εργονομικά σε μια ανοιχτή κοινωνία οι ΟΚΠ, οι εθελοντές, οι δωρητές, οι ευεργέτες και οι ενεργοί πολίτες.

Αυτές είναι κάποιες σκέψεις με την ελπίδα να βοηθούν όλους, στην κοινωνία πολιτών, στην ιδιωτική πρωτοβουλία, στην επίσημη πολιτική λειτουργία…

*Ο Νίκος Γιαννής είναι Δρ Ευρωπαϊκών Σπουδών, εργάζεται στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας στις Βρυξέλλες. Είναι μέλος της Κ.Ε. της Ένωσης Ευρωπαίων Φεντεραλιστών, ιδρυτής της Ευρωπαϊκής Έκφρασης και της Επέκεινα Χώρα. Ασχολείται με την ευρωπαϊκή ενοποίηση, τα συνταγματικά θέματα και τον φεντεραλισμό, την κοινωνία πολιτών και τον εθελοντισμό, την ελευθερία, το περιβάλλον, τους νέους, τη διαχείρηση γνώσης και την ανάπτυξη