*της Βασιλικής Σταθοπούλου

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ετών οι στατιστικές έδειχναν ότι τα ποσοστά αναλφαβητισμού σε πληθυσμιακές ομάδες με κοινωνική απομόνωση (ρομά, πρόσφυγες, μετανάστες) ή με μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία, διάσπαση προσοχής) αποτελούσαν σημαντικό πρόβλημα υστέρησης. Η ανάγνωση και η γραφή αποτελούν θεμελιώδη εφόδια για την επαγγελματική και κοινωνική μας ανέλιξη. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι σχεδόν το 20% του ενήλικου πληθυσμού στην Αμερική αδυνατεί να συμπληρώσει μια απλή αίτηση, να διαβάσει μια απλή ετικέτα τροφίμων ή να κάνει ανάγνωση σε μια απλή παιδική ιστορία. Η γενική αναγνωστική επίδοση των παιδιών ηλικίας 9 ετών δεν έχει διαφοροποιηθεί πολύ από το 1972, ενώ το 40% των 9χρονων (με έμφαση στις στερημένες κοινωνικά ομάδες) εμφανίζουν κάτω του μέσου όρου επιδόσεις στην αναγνωστική ικανότητα.

Το φλέγον όμως και καίριο πρόβλημα της σύγχρονης εποχής,που πλήττει τα παιδιά όλων των κοινωνικών ομάδων, δεν είναι πλέον τόσο ο αναλφαβητισμός (illiteracy) όσο η αφιλομάθεια (aliteracy).

Η αφιλομάθεια είναι ένας νεοσύστατος όρος που περιγράφει την απροθυμία ή την μη εύρεση ικανοποίησης στην ανάγνωση βιβλίων.

Το να διδάσκουμε στα σχολεία τα παιδιά να διαβάζουν είναι πρωταρχική και σπουδαία στόχευση, το να δημιουργούμε όμως τη δεξαμενή των αυριανού αναγνωστικού κοινού, χτίζοντας νοοτροπία φιλαναγνωσίας είναι ακόμη σπουδαιότερο. Με βάση τις στατιστικές καταγραφές η ανάγνωση λογοτεχνίας σε πληθυσμούς νεαρών ατόμων ηλικίας  14-19 ετών συρρικνώθηκε από το 1982 ως το 2002 από 62,1% σε 47,4% (BruceWeber, FewerNosesStuckinBooks, SurveyFinds, www.NYTimes.com).

Οι ειδικοί αποκαλύπτουν ότι τα παιδιά που δηλώνουν «Μισώ το διάβασμα!» είναι εκείνα που αργότερα στη ζωή είναι πιθανότερο να μην αγοράσουν, να μη δανειστούν και να μη διαβάσουν βιβλία, ενώ έχουν χαμηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις.

Το πρόγραμμα «Give me a paw»αποσκοπεί στη βελτίωση της επικοινωνιακής και αναγνωστικής ικανότητας των παιδιών, χρησιμοποιώντας σαν κίνητρο την επαφή με το σκύλο. Η εμπειρία της παρουσίας του σκύλου στην τάξη καταγράφεται από παιδιά, γονείς και δασκάλους ως συναρπαστική! Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή και χωρίς, αισθάνονται ασφαλή και μη κρινόμενα καθώς διαβάζουν βιβλία σε ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους «ακροατές». Η θετική εμπειρία δημιουργεί δεσμούς αγάπης με το λογοτεχνικό κείμενο και οδηγεί στη δημιουργία ανθρώπων με εν συναίσθηση και περιβαλλοντικό προσανατολισμό. Πλάθει νέους που δεν θα εκφοβίσουν ποτέ τον συμμαθητή τους, δεν θα βασανίσουν ένα ζώο, δεν θα υποτιμήσουν έναν άνθρωπο με διαφορετικό κοινωνικό προφίλ και δεν θα κακοποιήσουν ως ενήλικες τη σύζυγο ή τα παιδιά τους.

Η αμφίδρομη σχέση του παιδιού με το σκύλο φαίνεται πως ενισχύει την αυτοπεποίθηση, την προσωπική υγιεινή, την υπευθυνότητα στη διεκπεραίωση των σχολικών καθηκόντων, όλων δηλαδή αυτών των κοινωνικών δεξιοτήτων που υπογραμμίζουν ότι παιδεία δεν είναι τα πτυχία και τα ακριβά μεταπτυχιακά.

Παιδεία είναι το βλέμμα και η αισθητική μας, ο τρόπος με τον οποίο σεβόμαστε και συνομιλούμε.

Στο τέλος της ημέρας «Ο άνθρωπος είναι η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση». (Αndre Breton).

*Η Βασιλική Σταθοπούλου είναι Κτηνίατρος-Γαστρεντερολόγος, www.vetmedica.gr
GPCertSAM, GPCertEndoscopy&Endosurgery (ESVPS)
PgCertSAM (HAU)