Βρέθηκα στο Μπανγκλαντές κατόπιν διεθνούς διαγωνισμού που προκήρυξε το Crack Trust στην επαρχιακή πόλη της Kushtia, προκειμένου να συμμετάσχω σε ένα Διεθνές Art Camp, τον Δεκέμβριο του 2016.

Αφού ολοκλήρωσα το πρόγραμμα γύρω από το Land Art και το Site Specific και δούλεψα ενεργά με την κοινότητα ξεκίνησα το ταξίδι μου στην ενδοχώρα, στην προσπάθεια μου να κατανοήσω αυτόν τον λαό, τις ανάγκες του και τις ανησυχίες του. Επισκέφτηκα πολλά σχολεία και ορφανοτροφεία και είδα πως δομείται ένα σύστημα κοινωνικής αλληλεγγύης που έχουμε ξεχάσει στη Δύση. Εν συνεχεία έκανα εργαστήρια σχεδίου και ζωγραφικής με 80 παιδιά 5 έως 12 ετών στο χωριό της Paril Nawada υπό την αιγίδα του Nawsha – Najim Environment Development Foundation.

MZacharof_004Θέλω να επικεντρωθώ σε μια συγκεκριμένη μέρα και την εμπειρία που μου άφησε. Πρόκειται για την Κυριακή 8/01/2017 όπου μαζί με τους φίλους μου Kamrul και Tushar επισκεφτήκαμε το χωριό τους, το οποίο είναι 2 ώρες μακριά από την πρωτεύουσα Dhaka. Θέλανε να μου δείξουν τις συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων. Οι περισσότεροι άντρες του χωριού ήταν οικονομικοί μετανάστες σε χώρες της Ευρώπης, κυρίως την Γαλλία αλλά και της Ασία όπως Σιγκαπούρη και Μαλαισία. Με τα χρήματα που συγκέντρωναν πρώτα έφτιαχναν τα σπίτια τους και βελτίωναν τις συνθήκες διαβίωσής τους και εν συνεχεία συγκέντρωναν χρήματα για να φτιάξουν κάποιο αρδευτικό έργο, ένα γεφυράκι ή έναν δρόμο. Το χωριό αυτό ήταν πολύ καθαρό και οι κάτοικοι του είχαν αποφασίσει να διαφοροποιηθούν μέσα από την τάξη και την καθαριότητα, προσέχοντας το περιβάλλον.

Οι φίλοι μου το παρουσίαζαν με πολλή αγάπη. Επισκεφτήκαμε το Δημοτικό σχολείο της περιοχής, όπου μίλησα για λίγο με τα παιδιά. Πολλά εργάζονταν και λόγω κούρασης σκεφτόντουσαν να διακόψουν την εκπαίδευση. Δύο περήφανες κοπέλες μου είπαν ότι θα συνέχιζαν στο Γυμνάσιο και ότι ο δρόμος γι’ αυτές ήταν η μόρφωση. Οι δάσκαλοι μου εξέφρασαν και αυτοί τις ανησυχίες τους γύρω από την κούραση των παιδιών, την παιδική εργασία και τον αναλφαβητισμό που πλήττει τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Καθώς προχωρούσαμε με τον Tushar, διασχίσαμε με βάρκα το ποτάμι και βρεθήκαμε στους αγρούς και σε τεράστιες καλλιέργειες με χωράφια περιποιημένα και διάσπαρτες καλύβες από ελενίτ όπου τις κατοικούσαν οικογένειες φτωχών βιοπαλαιστών και αχυρένιες καλύβες που λειτουργούσαν ως αποθηκευτικοί χώροι αλλά και για να μένουν και να ξεκουράζονται οι αγελάδες.

MZacharof_002

Οι περιοχές ήταν αραιοκατοικημένες ενώ δέσποζαν οι αγροί. Οι λιγοστοί κάτοικοι που μας έβλεπαν έσπευσαν να μας φιλοξενήσουν. Ήθελαν πολύ να μας προσκαλέσουν στο σπίτι τους, να κάτσουμε μαζί τους και να συζητήσουμε ενώ μας προσέφεραν απλόχερα ότι είχαν. Καθώς περιδιαβαίναμε ένα χωμάτινο μονοπάτι, μια γυναίκα μας προσκάλεσε να κάτσουμε μαζί της. Είχε δύο παιδιά, έναν γιο δώδεκα χρονών και μια κόρη επτά. Η κόρη έκανε μπάνιο στο ποτάμι και βγήκε με τα νερά να στάζουν για να υποδεχτεί τον ξένο. Οι συνθήκες αυτών των ανθρώπων ήταν υποτυπώδεις. Έμεναν σε μια παράγκα από ελενίτ ενώ είχαν στην κατοχή τους μια αγελάδα, η οποία ξεκουραζόταν στην διπλανή αχυρένια καλύβα. Ο γιος της γυναίκας αυτής είχε βαρύ αυτισμό και κινητικά προβλήματα. Ήταν προσκολλημένος στην μητέρα του και δεν εμπιστευόταν ούτε πλησίαζε εύκολα τους άλλους ανθρώπους. Παρόλα αυτά ήταν δεκτικός στην δική μου παρουσία.

MZacharof_005

Η γυναίκα μου εξήγησε (μέσω του Tushar, ο οποίος μετέφραζε για όλους) ότι δεν υπάρχει σχολείο για παιδιά με ειδικές ανάγκες στο χωριό παρά μόνο στην πρωτεύουσα και ότι τα μεταφορικά είναι πολύ ακριβά αλλά και ο χρόνος ανύπαρκτος για να τον πάει σχολείο, καθώς η ίδια θα αναγκαζόταν να μην δουλεύει, μια πολυτέλεια που δεν είχε. Έτσι το παιδί της είχε χάσει βασικά στάδια στην εκπαίδευσή του που θα σηματοδοτούσαν και την περεταίρω εξέλιξη του. Μου είπε επίσης πως νευρολόγοι και ειδικοί θεραπευτές υπάρχουν μόνο στην Dhaka και τα έξοδα είναι τεράστια καθώς δεν υπάρχει σύστημα πρόνοιας να τους υποστηρίξει ή κάποια ασφάλεια υγείας για να τους καλύψει προκειμένου να βελτιωθεί η κινητική κατάσταση αλλά και η ποιότητα ζωής αυτού του παιδιού. Εκείνη τη στιγμή το παιδί με πλησίασε αυθόρμητα και με αγκάλιασε, κάτι που ξάφνιασε την μάνα, η οποία μου είπε ότι είναι κάτι που κάνει για πρώτη φορά. Εν συνεχεία η μάνα μου είπε: «Υιοθέτησε αυτό το παιδί. Πάρε το μαζί σου στην Ευρώπη. Σε εμπιστεύεται. Εγώ δεν έχω τίποτα να του δώσω».  Είχα μείνει συγκλονισμένη. Η ίδια η μάνα να θέλει να δώσει το παιδί της από προσωπική αδυναμία να το στηρίξει και να του παρέχει αυτά που το ίδιο χρειάζεται αλλά και δικαιούται προκειμένου να έχει ποιότητα ζωής και ανάπτυξης. Ή μήπως δεν ήταν μόνο η αδυναμία της μάνας αλλά και ενός ολόκληρου συστήματος που έπρεπε να εξελίχθη περισσότερο και να στηρίξει και τις επαρχίες για ανθρώπους που χρήζουν ειδικών αναγκών. Ο Tushar με παρότρυνε να φύγουμε και χαιρέτισε ευγενικά.  Δεν μπορούσαν να αρθρώσω λέξη. Ήταν άδικο αυτό που συνέβαινε σε αυτήν την οικογένεια.

Κάνω έκκληση όμως για την αλλαγή μέσα από ανθρωπιστικές οργανώσεις, γιατρούς και εκπαιδευτές να στηρίξουν τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες των επαρχιών του Μπανγκλαντές για μια ίση μεταχείριση και καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους.

*H Mαρίβα Ζαχάρωφ είναι Εικαστικός

Το άρθρο αυτό γράφτηκε αναφορικά με την έκθεση φωτογραφίας «Το Δέντρο και το Ποτάμι» της εικαστικού Μαρίβας Ζαχάρωφ στη Δημοτική Πινακοθήκη ΛΕΦΑ Ψυχικού, Κοκκώνη 15 που ξεκίνησε την 1η Φεβρουαρίου και λήγει στις 5 Απριλίου του 2018. Η καλλιτέχνιδα μετά από τρίμηνο οδοιπορικό στο Μπανγκλαντές, κατέγραψε την σκληρή πραγματικότητα μέσα από το φακό της αλλά και την ελπίδα και ανάπτυξη.

Για περισσότερες πληροφορίες γύρω από το έργο της Mαρίβας Ζαχάρωφ μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα της: www.marivazacharof.com