*της Φαίης Θειακού

Η μπουκαπόρτα του πλοίου άνοιξε και ο κρύος αέρας του νησιού πάγωσε την ανάσα μας. Είχαμε φτάσει στον προορισμό μας, τη Σαμοθράκη, το νησί του Θρακικού πελάγους, που με την αθόρυβη απλότητά του σε γοητεύει και που οι κάτοικοί του, εκτός από το να παλεύουν για την υγεία τους-όταν αυτό απαιτείται- έχουν την ίδια στιγμή να αναμετρηθούν με το διαλυμένο, έως και ανύπαρκτο, σύστημα υγείας.

Σε αυτή την αποστολή, όπως και σε κάθε αποστολή, το εγώ μας είχε διασταλεί για να περιβάλει το εμείς, και έτσι, ο δρόμος από το λιμάνι μας οδήγησε κατευθείαν στα σχολεία όπου θα στήναμε τα ιατρεία μας με στόχο να είναι έτοιμα για τις δύο επόμενες ημέρες.

Σε αυτό το διάστημα, είχαμε αποφασίσει πως δε θα εστιάσουμε μόνο σε διακριτές πληγές, διαγιγνώσκοντας και θεραπεύοντάς τες. Θα προσπαθούσαμε, κυρίως, να επικεντρωθούμε σε περιστατικά που έχουν αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην ψυχή και στο νου των κατοίκων του νησιού και ιδιαιτέρως των μικρότερων σε ηλικία.

Η παραδοσιακή αυτή αγροτική κοινωνία με τα ψήγματα μοντερνισμού στο λιμάνι της μας είχε από την πρώτη κιόλας στιγμή δείξει, πως συνυπάρχει η απλότητα της καθημερινής ζωής και οι μικρές της χαρές με τον μόχθο για τον επιούσιο. Την αντανάκλαση αυτής της συνύπαρξης, μπορέσαμε να την διακρίνουμε στα πρόσωπα και, κυρίως, στα μάτια των κατοίκων της. Εκείνων που προσήλθαν με το χαμόγελο, το άγχος αλλά, περισσότερο, την προσμονή για να μάθουν το πιο σημαντικό νέο γι’ αυτούς: πως είναι η υγεία η δική τους και όλων όσων αγαπούν.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του συστήματος υγείας της χώρας μας είναι η παντελής έλλειψη πρόληψης και πρόσβασης στις απαιτούμενες υπηρεσίες υγείας όσων ανθρώπων είναι στη δυσχερέστερη θέση, δηλαδή όσων ζουν απομακρυσμένοι από τα μεγάλα αστικά κέντρα και δεν έχουν οικονομικές δυνατότητες.

Τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι αυτοί φτάνουν στο αποκορύφωμα του πόνου για να αναζητήσουν βοήθεια και, σε αυτή την περίπτωση, είναι αναγκασμένοι να περιμένουν το πρώτο διαθέσιμο ραντεβού, το οποίο θα έρθει, συνήθως, μετά από μερικούς μήνες, και θα απαιτεί την μετακίνηση από τον τόπο τους καθώς, και μεγάλα έξοδα. Εάν, τώρα, τα πράγματα είναι πιο σοβαρά, μόνη ελπίδα για τους κατοίκους αυτούς είναι με τη βοήθεια του ελικοπτέρου, εάν ο καιρός το επιτρέπει, μιας πιο έγκαιρης, και σωτήριας, πρόσβασης στα νοσοκομεία στα οποία καταφθάνουν ως έκτακτα περιστατικά.

Πράγματι, σε αυτούς τους τόπους, αληθινά προνομιούχοι είναι εκείνοι που θα μπορέσουν να δαπανήσουν τα χρήματα που απαιτούνται για να μπουν στο καράβι, να μείνουν στην Αλεξανδρούπολη που είναι και ο κοντινότερος προορισμός με νοσοκομείο, έτσι ώστε να κάνουν τις απαραίτητες εξετάσεις.

Συνήθως, το κόστος της παραπάνω διαδρομής και διαδικασίας, απαιτεί κοντά στα 400 ευρώ για μία τυπική ελληνική οικογένεια,  δηλαδή την μητέρα, τον πατέρα και τα δυο τους παιδιά για μία μόνο ημέρα διαμονής εκτός νησιού και επιστροφή και πάλι σε αυτό. Σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να παρουσιαστούν στο ιατρικό ραντεβού, λόγω καιρού ή υποχρεώσεων, η αναμονή επανέρχεται και διαρκεί για όσο καιρό απαιτείται έως το επόμενο πρώτο διαθέσιμο ραντεβού με τον γιατρό.

Αυτό όμως, δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Δυστυχώς, είναι η πραγματικότητα όσων ζουν στα παραμεθόρια μέρη της χώρας μας. Εκεί, που η αναμονή ισούται με την προϋπόθεση ζωής σε αυτά.

Μάτια που τα πλαισιώνουν ρυτίδες, σαν άλλες χαρακιές της ζωής φωτίζονται μόλις μας αντικρύζουν. Σε αυτό τον τόπο δεν είναι μόνο οι ηλικιωμένοι που έχουν ανάγκη το ενδιαφέρον, αλλά το σύνολο των κατοίκων.

Και έτσι, σε αυτή την αποστολή, όπως και σε κάθε άλλη αποστολή, το ατομικό εγώ συναντά το συλλογικό εμείς και οι μεμονωμένες ανθρώπινες ιστορίες την αλήθεια ενός τόπου που είναι πολλαπλάσια των 310 ιστοριών, ίσες με τον αριθμό των ανθρώπων που μας επισκέφτηκαν στα ιατρεία.

Για τους κατοίκους της Σαμοθράκης αυτές οι δύο ημέρες ήταν η διακοπή μιας χρόνιας αναμονής. Η ιστορία υψηλής δημόσιας δαπάνης για την υγεία που ακούγεται στην τηλεόραση και συζητιέται στους διαδρόμους οργανισμών και υπουργείων μοιάζει ουτοπική μπροστά στην σκληρή πραγματικότητα τους κόστους αναμονής ακόμη και για τις βασικές υπηρεσίες υγείας. Κοστίζει όμως η αναμονή; Ναι, κοστίζει την αγωνία στα μάτια των ανθρώπων που αφήσαμε πίσω μας και που θα συνεχίσουν να ζουν με αυτή μέχρι το επόμενο ταξίδι μας να την ξανά διακόψει.

Και είναι αυτό το χαμόγελο, που σχηματίστηκε στα πρόσωπα τα δικά μας και των δικών τους καθώς η μπουκαπόρτα του πλοίου έκλεινε σαν μία ακριβή και αληθινή υπόσχεση, πως αυτή η ημέρα δε είναι μακριά.

Αφιερωμένο στους κατοίκους της Σαμοθράκης και στην ομάδα της Σύμπλευσης που με τους 50 εθελοντές της εξέτασε 310 κατοίκους, παρέχοντας 637 δωρεάν εξειδικευμένες ιατρικές εξετάσεις, 102 εξετάσεις αίματος, ομιλίες για την υπογονιμότητα και τον σακχαρώδη διαβήτη και υποστήριξη στα σχολεία με ιατρικό και εκπαιδευτικό εξοπλισμό.

*Η Φαίη Θειακού είναι Οικονομολόγος |Αναλύτρια Αγορών, κάτοχος MBA και MHA, PhD (candidate)