*του Νικήτα Κανάκη

Είκοσι οκτώ χρόνια πριν μια παρέα αφελών ρομαντικών πίστεψαν στα σοβαρά πως η Ιατρική μπορεί και να σώσει τον κόσμο. Μια δράκα επίμονων πεισματάρηδων, εμπνευσμένων από το παράδειγμα του ιστορικού κινήματος των Γάλλων Γιατρών είχαν πάρει πολύ σοβαρά τον Ιπποκράτη και όσα έλεγε , «…Αγνώς και οσίως διατηρήσω βίον τον εμόν και τέχνην την εμήν…» Και βάλθηκαν να στήνουν ιατρεία όπου γης. Με πάθος. Με αυταπάρνηση. Με πείσμα. Με ελάχιστα μέσα. Όπου φτωχοί και βασανισμένοι και εμείς από κοντά. Βάζοντας στον παγκόσμιο ανθρωπιστικό χάρτη και τη μικρή Ελλάδα.

Είχα τη λαμπρή τύχη να ζήσω διπλά σε «ιερά τέρατα» της Ανθρωπιστικής Ιατρικής.

Έχω το προνόμιο να ανήκω στην -ηρωική- παλιά γενιά της Οργάνωσης που έζησε τις εποχές που οι Γιατροί του Κόσμου με μηδαμινά πρωτόλεια μέσα πολλές φορές, αλλά με πολύ κουράγιο ενθουσιασμό και αποφασιστικότητα προσπάθησαν -και αρκετές φορές τα κατάφεραν- να εκφράσουν την αλληλεγγύη της Ελληνικής κοινωνίας στα 4 σημεία του ορίζοντα. Και κουβαλάω πάντα αυτή τη λογική της»ανθρωπιστικής εφόδου» παρακαταθήκη και σήμα κατατεθέν της ιστορίας της Διεθνούς των Γιατρών του Κόσμου. Άλλωστε είχα τη λαμπρή τύχη να ζήσω διπλά σε «ιερά τέρατα» της Ανθρωπιστικής Ιατρικής σε εποχές που μια ακμάζουσα κοινωνία σίγουρη για τον εαυτό της, αντιμετώπιζε με δέος και θαυμασμό από τη μια αλλά και λίγο σαν τους «τρελούς του χωριού», τους χρήσιμους «βλαμμένους» .

Σε εκείνη την ηρωική πορεία ένα μικρό παντελώς χειροποίητο περιοδικάκι που μοιραζόταν χέρι με χέρι από τους εθελοντές συνόδευε τις δράσεις. Το πρώτο εκείνο Οδοιπορικό σαν άλλο ημερολόγιο καταστρώματος κατέγραφε τις αγωνίες τους προβληματισμούς και τις προσπάθειες μας, αλλά συγχρόνως επεδίωκε –έστω και με έναν τρυφερά αδέξιο τρόπο- να συνδέσει το όραμα των Γιατρών του Κόσμου με την ελληνική κοινωνία. Και συγχρόνως να αποτυπώσει με αξιόπιστο τρόπο την Μαρτυρία, πυλώνα της Ανθρωπιστικής Ιατρικής. Την υποχρέωση του Γιατρού να μεταφέρει στην κοινή γνώμη τη φωνή των ασθενών του, να φωνάζει για την αδικία που παρατηρεί.

Η βαθιά οικονομική –και κοινωνική- κρίση που έπληξε την χώρα οδήγησε ένα σημαντικό κομμάτι της Ελληνικής κοινωνίας σε ελεύθερη πτώση

Τα χρόνια περνούσαν. Οι Γιατροί του Κόσμου μεγάλωναν.

Οι κρίσεις υγείας γίνονταν πιο συνθέτες, τα προβλήματα πιο πολύπλοκα, τα προγράμματα παρέμβασης πολύ πιο μεγάλα και η ανάγκη οργανωμένης και συγκεκριμένης παρέμβασης πιο σημαντική από ποτέ. Η βαθιά οικονομική –και κοινωνική- κρίση που έπληξε την χώρα οδήγησε ένα σημαντικό κομμάτι της Ελληνικής κοινωνίας σε ελεύθερη πτώση.

Και οι Γιατροί του Κόσμου να γίνονται πλέον το αποκούμπι και μοναδική ελπίδα για χιλιάδες απελπισμένους ανθρώπους. Σήμερα πιά οι Γιατροί του Κόσμου έχουν μεγαλώσει πολύ. Μπορούμε να περηφανευόμαστε δίκαια και χωρίς δείγμα έπαρσης πως είναι μία από τις μεγαλύτερές και πλέον έγκυρες Οργανώσεις της χώρας. Με εννέα ιατρεία, με κινητές μονάδες, με ξενώνες με δεκάδες αποστολές και προγράμματα με δεκάδες εργαζόμενους και εκατοντάδες εθελοντές. Και με περισσότερους από 150000 ανθρώπους να βρίσκουν κάθε χρόνο καταφύγιο, φροντίδα, περίθαλψη. Πολλά αλλάξαν από τότε στους Γιατρούς του Κόσμου. Και θα αλλάξουν και άλλο. Η ιδέα όμως πως η Ιατρική είναι το τελευταίο καταφύγιο των βασανισμένων ανθρώπων θα πρέπει παραμένει ίδια, αναλλοίωτη. Παρακαταθήκη στις επόμενες νέες γενιές Γιατρών του Κόσμου που ήδη πλέον παίρνουν τη σκυτάλη με τις δικές τους ιδέες, τις δικές τους ευαισθησίες.

Άλλωστε την εποχή της ηλεκτρονικής επικοινωνίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ένα τυπωμένο περιοδικό έβρισκε όλο και πιο δύσκολα το δρόμο του στα χέρια των αναγνωστών του.

Σε όλη αυτή τη διαδρομή το «Οδοιπορικό» μας έμεινε πιο πίσω. Και έχασε ένα τμήμα εκείνης της φρεσκάδας, του ρομαντισμού, της εποχής της αθωότητας. Έμεινε να καταγράφει περισσότερο τις εκδηλώσεις που γίνονταν και πλέον ήταν πολλές. Άλλωστε την εποχή της ηλεκτρονικής επικοινωνίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ένα τυπωμένο περιοδικό έβρισκε όλο και πιο δύσκολα το δρόμο του στα χέρια των αναγνωστών του. Το κόστος δε εκτύπωσης και ταχυδρομικών τελών –μια και τα μέλη ήταν πάρα πολλά- κόστιζε πλέον αρκετά, και σε μια Οργάνωση που είχε επιλέξει να δίνει βάση στη δράση και όχι στην επικοινωνία. Και έτσι το Οδοιπορικό μας σταμάτησε. Ήταν, τώρα που το ξανασκέφτομαι μάλλον λάθος.

Και αυτό το λάθος είπαμε να το διορθώσουμε. Ξαναεκδίδοντας –ηλεκτρονικά πια- το «Οδοιπορικό» των Γιατρών του Κόσμου.

Κρατάμε από την παλιά εποχή την ευαισθησία και την ανθρωπιά που έτσι και αλλιώς πρέπει να διέπει μια Ανθρωπιστική Οργάνωση με αναφορά στην κοινωνία. Αλλά με μια επαγγελματική λογική και με σύγχρονη αντίληψη, με μια νέα συλλογιστική, με μια νέα εντέλει αισθητική. Που θα υπηρετεί όμως όπως και τότε, όπως και πάντα την Μαρτυρία.

Γιατί σε τελική ανάλυση όσο η συμμετοχή στους Γιατρούς του Κόσμου θα συνεχίζει να σημαίνει κόπο, δάκρυα και ιδρώτα θα συνεχίζουμε να είμαστε περήφανοι πως εκφράζουμε μια Ελλάδα ανθρωπιάς και αλληλεγγύης.

*O Νικήτας Κανάκης είναι Οδοντίατρος & Πρόεδρος των Γιατρών του Κόσμου 

**Οι Γιατροί του Κόσμου – Ελλάδας (ΓτΚ – Ελλάδας), ιδρύθηκαν το 1990 και αποτελούν μία ιατρική, ανθρωπιστική Μη Κυβερνητική Οργάνωση, μέλος του Διεθνούς Δικτύου των Γιατρών του Κόσμου το οποίο αποτελείται από 15 αντιπροσωπείες (Αργεντινή, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελβετία, Ελλάδα, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Ισπανία, Καναδάς, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία και Σουηδία).