Η 21 Μαρτίου έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ ως παγκόσμια ημέρα συνδρόμου Down. Για το συγκεκριμένο σύνδρομο έγινε για πρώτη φορά λόγος από τον γιατρό Langdon Down, το 1866, χωρίς να έχει προσδιοριστεί ακόμη η αιτιολογία του. Γύρω στο 1959 ανακαλύφθηκε ο λόγος των κοινών χαρακτηριστικών των ατόμων με το σύνδρομο αυτό. Κατά τη διαίρεση των κυττάρων δημιουργείται ένα επιπλέον χρωμόσωμα στο 21 ζεύγος χρωμοσωμάτων.

Τα παιδιά με σύνδρομο Down σε σχέση με τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης, κατακτούν με πιο αργό ρυθμό κάθε βαθμίδα γνώσεων και μένουν περισσότερο χρόνο πριν μεταβούν στην επόμενη. Σε ένα άρτια σχεδιασμένο εκπαιδευτικό περιβάλλον, μπορούν να μεγιστοποιήσουν τις δυνατότητες και τις δεξιότητες τους,  να αποκτήσουν μόρφωση όπως οι συνομήλικοι τους και να γίνουν παραγωγικοί ως ενήλικες προσφέροντας στην κοινωνία. Μπορούν να εκπαιδευτούν, είτε σε ειδικά σχολεία για παιδιά με νοητική υστέρηση, είτε στα γενικά σχολεία με τη βοήθεια παράλληλης στήριξης, η οποία συνήθως είναι αναγκαία και όποιων άλλων προσαρμογών απαιτούνται.

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες  τα παιδιά με σύνδρομο Down ενδείκνυται να φοιτούν στα κοινά σχολεία, διότι αυτό συντελεί στη γνωστική τους ωρίμανση και στην ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη. Η αρμονική  αυτή συνύπαρξη θεωρείται αμοιβαία επωφελής, τόσο για τους μαθητές με σύνδρομο Down,όσο και για τους μαθητές τυπικής ανάπτυξης. Τα παιδιά χωρίς αναπηρία μαθαίνουν να αποδέχονται την όποια διαφορετικότητα, να αποκτούν ενσυναίσθηση και να καλλιεργούν την ευγενή άμιλλα. Δίνεται η δυνατότητα και στα παιδιά με σύνδρομο Down να ξεδιπλώσουν τα ταλέντα τους και να αναδείξουν τις δεξιότητες στις οποίες υπερέχουν. Επιπλέον ενισχύουν την κοινωνικοποίηση τους και αποκτούν πρότυπα της ηλικίας τους. Αναπτύσσουν υγιείς μηχανισμούς προσαρμογής σε περιβάλλον που δεν είναι ειδικά διαμορφωμένο, το οποίο θα τους βοηθήσει να ενταχθούν ομαλά στον κοινωνικό ιστό και να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της ενήλικης ζωής.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί η αξιόλογη δράση και το πολλαπλό έργο του Συλλόγου Συνδρόμου Down Ελλάδος, που ιδρύθηκε το 1990 και εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Είναι Ν.Π.Ι.Δ., Σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με μέλη πάνω από 430 οικογένειες. Όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα του Συλλόγου, οι γονείς λαμβάνουν στήριξη και ενημέρωση για όλα τα θέματα που αφορούν τους τομείς ανάπτυξης των παιδιών με σύνδρομο Down. Η φιλοσοφία τους βασίζεται στο τρίπτυχο, εκπαίδευση, επαγγελματική αποκατάσταση, κοινωνική ενσωμάτωση.

Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι τα άτομα με αναπηρία δεν έχουν διαφορετικές ανάγκες από το γενικό πληθυσμό. Η ανάγκη για παιδεία, εργασία, συμμετοχή στην κοινωνική και πολιτική ζωή, ανάπτυξη φιλικών και κοινωνικών σχέσεων, πρέπει να εξασφαλίζεται ισότιμα για όλους. Η διαφοροποίηση που υπάρχει ως προς τα άτομα με σύνδρομο Down και με αναπηρία γενικά, είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες για την κάλυψη των ως άνω αναγκών. Χρέος όλων μας είναι να αγωνιστούμε, ώστε να επιτευχθεί η άρση των εμποδίων και η δημιουργία των ευκαιριών για την υλοποίηση της ισότητας στην πράξη.

*Η Άγκαθα Καρρά είναι Δικηγόρος