Η βαρύτητα που δίνει κάθε χώρα στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας είναι ανάλογη των κινδύνων που η ίδια θεωρεί πως αντιμετωπίζει, καθώς και παραγόντων που αφορούν την ανάπτυξη ενός ισχυρού κρατικού μηχανισμού.

Νομίζω εδώ είναι η ουσία των περιπτώσεων, που ζήσαμε τους τελευταίους μήνες. Δεν αντιληφθήκαμε ποτέ σοβαρά τους κινδύνους.

Το 2014, στο πλαίσιο της διπλωματικής μου για την πολιτική προστασία σε Ελλάδα και Γαλλία, έγραψα αυτό το κομμάτι στα συμπεράσματα. Δεν ήταν καμιά σημαντική σοφία, αλλά ένα λογικό άθροισμα των άπειρων δεδομένων που υπήρχαν στη βιβλιογραφία.

Φωτογραφία του Nikos Lysigakis.

Κλιματική Αλλαγή – Ξηρασία – Πυκνοκατοικημένες περιοχές – Τουρισμός. Μια αλυσίδα, που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή.

Η Ελλάδα αποτελεί -σύμφωνα με όλες τις μελέτες- χώρα υψηλού κινδύνου για φυσικές καταστροφές, με προκλήσεις όμοιες με της Γαλλίας.* Ιδανικά θα έπρεπε να εξάγουμε τεχνογνωσία αιχμής σε όλοκληρη τη Μεσόγειο και να έχουμε μια αξιόλογη βιομηχανία υποστήριξης. Παρά το γεγονός ότι τεχνολογία δεν παράξαμε ποτέ, από την έρευνα που έκανα, προέκυψε πως η Ελλάδα το 2013 είχε προμηθευτεί αρκετά πράγματα. Το πιο σημαντικό ίσως, ήταν το ψηφιακό σύστημα ενημέρωσης μέσω sms των πολιτών σε περιοχές όπου απαιτούνταν εκκένωση. Δεν ξέρω ποια είναι η τύχη του σήμερα πάντως.

Σε κάθε περίπτωση, βασικό στοιχείο της διαχείρισης κάθε κινδύνου από φυσική καταστροφή, είναι η γνώση που αποκτάται από την προηγουμένη εμπειρία και η ανατροφοδότηση του συστήματος διαχείρισης. Κατά τη φάση του απολογισμού λοιπόν, υπάρχει μία περίοδος ευνοϊκή για βελτιώσεις το υφιστάμενο πλαίσιο διαχείρισης των καταστροφών, κατά την οποία οι δομές καλούνται να ενισχύσουν την ικανότητα τους με βάση την αποκτούμενη εμπειρία. Αυτό το «παράθυρο ευκαιρίας», που άνοιξε με τραγικό τρόπο στο Μάτι, ας το χρησιμοποιήσουμε τουλάχιστον παραγωγικά για να διορθώσουμε παραλείψεις και σφάλματα.

– Για το κομμάτι της πληροφόρησης και της διαχείρισης της επικοινωνίας σε καταστάσεις κρίσης, δε θέλω να πω τίποτα. Εκεί η αποτυχία είναι τρομακτική και πρέπει να καταλογιστούν ευθύνες. Ναι, η αποτυχημένη επικοινωνία, μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο κατά τη διάρκεια μιας κρίσης.

______
* Για την ιστορία, η εθνική Αρχή Πολιτικής Προστασίας της Γαλλίας, είναι ενταγμένη στο Υπουργείο Εσωτερικών και αριθμεί 250.000 πυροσβέστες, 2.500 εξειδικευμένα στελέχη καθώς και 32.000 εθελοντές διορθωμένους σε διάφορες δομές σε εθνικό (Federation Nationale de Protection Civile), 91 σε περιφερειακό (Associations Departementales de Protection Civile) και 510 σε τοπικό επίπεδο (les antennes de Protection Civile). Τα αντίστοιχα στοιχεία για την Ελλάδα, δεν ήταν συνολικά διαθέσιμα.

 

*Ο Νίκος Λυσιγάκης είναι Πολιτικός Επιστήμονας, Υποψήφιος Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων