*της Kristina Kostic 

Οι βιασμοί, τα δεινά και οι ολέθριες επιπτώσεις του πολέμου επηρεάζουν στο έπακρο την ψυχολογική κατάσταση των διασωστών.

Αφήνουν ανεξίτηλα τραύματα στο νου και στο σώμα. Μερικά απ’αυτά είναι ιάσιμα με την ενδεδειγμένη θεραπεία, καθώς είναι μια χρονοβόρα διαδικασία.

Τα παιδιά είναι τα πιο ευαίσθητα πλάσματα στον κόσμο. Νιώθουν όλα τα συναισθήματα πιο έντονα από τους ενήλικους και βιώνουν τις πολεμικές καταστροφές αβάσταχτα. Ύστερα από τον αφανισμό της κανονικής, συνηθισμένης καθημερινότητάς τους λόγω ολέθρου, η αμεριμνησία τους διαγράφεται. Μαζί μ’αυτήν εξανεμίζεται και η παιδική περιέργεια για την εξερεύνηση νέων πραγμάτων. Φοβούνται να βγουν εκτός της ζώνης ιδανικής ειρήνης τους.

Πολλοί ειδικοί επιχειρούν να ανακαλύψουν πιο ευεργετικές δράσεις για την πνευματική ανάρρωση των παιδιών τα οποία έχουν υποστεί ταπεινώσεις, πληγές και δυσφορίες κατά την διάρκεια του πολέμου. Ο διαδοχικός φόβος και η ανησυχία φαίνεται να πλημμυρίζουν το σώμα των παιδιών. Επιπροσθέτως, η εμπόλεμη καθημερινή ζωή τους επιβάλλει πρόωρη ωρίμανση, προκαλεί προβλήματα με την ανάγνωση και το διάβασμα και γεννιούνται διαταραχές ύπνου. Τούτη η κατάσταση <<κυοφορεί>> ενδεχόμενους κινδύνους οι οποίοι θα είναι ανίατοι εάν δεν γιατρευτούν το συντομότερο δυνατόν.

Υπάρχουν άπειροι αλλιώτικοι βαθμοί της ψυχικής διαταραχής, καθώς οι απόρροιες που εγείρουν είναι περίπου ίδιες. Κάποιες είναι η ανώμαλη ανάπτυξη του νοητικού συστήματος, τα σημάδια στη γνωστική λειτουργία και οι διαταραχές οι οποίες μπορούν να εμφανιστούν αργότερα. Δίχως την απόλυτη αφοσίωση στην επούλωσή τους δεν θεραπεύονται τόσο εύκολα, πόσο μάλλον επαρκώς.

Το να έρθει ένα παιδί στην κατάσταση κατοχής και να λάβει μέρος ακούσια σε ένα βομβαρδισμό σίγουρα προξενεί δραστικές αλλαγές του χαρακτήρα. Δεν υπάρχει περίπτωση να βγει αμετάβλητο. Ακόμα πιο δυσχερής περίπτωση για ένα παιδί θεωρείται όταν πχ. ο πατέρας ήταν πολεμιστής, εξορίστηκε από την πατρίδα του ή ήταν θύμα της σφαγής. Οι γονείς οι οποίοι επιβίωσαν κάτι τέτοιο συχνά παραμελούνται τα παιδιά τους και είναι ανίκανοι να τους παρέχουν απαραίτητη φροντίδα γιατί δεν έχουν ούτε την δύναμη να φροντίζουν τον εαυτό τους.

Τα ψυχοσωματικά δεινά οδηγούν τα παιδιά στην απομόνωση και στην κατάθλιψη. Εδώ είναι καίριας σημασίας η υποστήριξη των γονέων. Εάν παρατηρήσουν ότι μόνοι τους δεν έχουν την ευχέρεια προκειμένου να επιφέρουν την γαλήνη στο παιδί τους,  τότε λοιπόν επιβάλλεται να ζητήσουν την βοήθεια των ψυχολόγων.

Εν κατακλείδι, η σιωπή δεν φέρνει λύσεις. Η συζήτηση αποτελεί ανέκαθεν η καλύτερη θεραπεία. Ένα παιδί που βίωσε πόλεμο πρέπει να διαθέτει άνεση να συζητήσει όλα τα απωθημένα συναισθήματα είτε με τους γονείς, είτε με τους φίλους του, είτε με τους ειδικούς. Μ’αυτόν τον τρόπο έρχονται αντιμέτωποι με το τραύμα και επιστρατεύουν τις δυνάμεις να το ξεπεράσουν.

*H Kristina Kostic είναι φοιτήτρια ελληνικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου